Fiscale Voordelen voor Investeerders: Een Overzicht
Voor ondernemers die op zoek zijn naar kapitaal, en investeerders die fiscaal aantrekkelijk willen investeren, zijn er in Nederland vergelijkbare regelingen als de Britse EIS en SEIS. Hoewel Nederland geen exacte kopieën heeft van deze specifieke Britse schema’s, bestaan er wel degelijk initiatieven en stimuleringsmaatregelen die investeringen in startups en MKB bevorderen. Denk bijvoorbeeld aan de regeling durfkapitaal of de innovatiebox, die belastingvoordelen bieden voor zowel de ondernemer als de investeerder. Deze regelingen zijn ontworpen om de economie te stimuleren door investeringen in innovatieve en groeiende bedrijven aantrekkelijker te maken.
De Britse Enterprise Investment Scheme (EIS) biedt bijvoorbeeld een inkomstenbelastingvermindering van 30% en vrijstelling van vermogenswinstbelasting bij verkoop van aandelen, mits de investering aan bepaalde voorwaarden voldoet. De Seed Enterprise Investment Scheme (SEIS) is nog gunstiger voor jonge bedrijven (minder dan twee jaar actief), met een inkomstenbelastingvermindering van 50% op de eerste €170.000 aan investeringen. Deze voordelen zijn aanzienlijk en trekken veel investeerders aan.
Het Dilemma van de Converteerbare Lening voor (S)EIS
Veel groeiende bedrijven die financiering zoeken, stuiten op een uitdaging wanneer investeerders wel willen deelnemen, maar de aandelenuitgifte nog niet direct kan plaatsvinden. Dit komt vaak voor wanneer de waardering van het bedrijf nog niet definitief is vastgesteld, bijvoorbeeld omdat de financieringsronde nog niet is afgerond. Een veelgebruikte oplossing hiervoor is de converteerbare lening. Hierbij verstrekt de investeerder een lening die op een later moment, onder bepaalde voorwaarden, kan worden omgezet in aandelen. Maar kan dit ook als je gebruik wilt maken van (S)EIS-achtige fiscale voordelen?
Een fundamentele regel voor veel van dit soort fiscale stimuleringsregelingen is dat er direct contant geld moet worden betaald voor volledig volgestorte aandelen. Een lening die pas later wordt omgezet in aandelen, komt in principe niet in aanmerking voor de fiscale voordelen. Dit betekent dat een standaard converteerbare lening niet kwalificeert voor de (S)EIS-regeling of vergelijkbare Nederlandse regelingen, omdat de investeerder op het moment van de geldstroom nog geen aandeelhouder is.
De Oplossing: De Advance Subscription Agreement (ASA)
Gelukkig is er een alternatief dat de flexibiliteit van een converteerbare lening combineert met de fiscale voordelen: de Advance Subscription Agreement (ASA), in het Nederlands ook wel een ‘vooruitbetalingsovereenkomst voor aandelen’ genoemd. Dit concept is vergelijkbaar met de Amerikaanse Simple Agreement for Future Equity (SAFE) en wordt steeds vaker toegepast in de Nederlandse startup scene.
Een ASA is géén lening. Het is een overeenkomst waarbij een investeerder geld stort in ruil voor het recht om op een later tijdstip aandelen te ontvangen. Het cruciale verschil is dat er geen recht is op terugbetaling van het geld en de investeerder ontvangt geen rente over het voorgeschoten bedrag. De Belastingdienst beschouwt het bedrag wel als een betaling voor aandelen, mits de intentie duidelijk is en de aandelen binnen een redelijke termijn (meestal binnen één jaar) worden uitgegeven.
Om de ASA aantrekkelijk te maken, kan de investeerder vaak een korting krijgen op de uiteindelijke aandelenprijs in de hoofdfinancieringsronde. Dit compenseert het risico en het ontbreken van rente, en creëert een vergelijkbaar rendement als bij een converteerbare lening.
Waarom de Belastingdienst een ASA accepteert
Hoewel de Belastingdienst geen specifieke richtlijnen heeft gepubliceerd over ASA’s in relatie tot Nederlandse fiscale stimuleringsregelingen, is de praktijk dat dergelijke overeenkomsten geaccepteerd worden, mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan:
- Duidelijke intentie: Het moet vanaf het begin duidelijk zijn dat het geld bedoeld is voor de aankoop van aandelen, niet als lening.
- Geen terugbetalingsrecht: De investeerder mag geen recht hebben op terugbetaling van het voorgeschoten bedrag.
- Geen rente: Er mag geen rente worden betaald over het voorgeschoten bedrag.
- Snelle aandelenuitgifte: De aandelen moeten binnen een jaar na het sluiten van de ASA worden uitgegeven.
- Overige voorwaarden: Alle overige voorwaarden van de relevante fiscale regeling moeten uiteraard worden nageleefd.
Bij het aanvragen van een eventuele voorlopige zekerheidstelling bij de Belastingdienst (vergelijkbaar met de Britse Advance Assurance) is het raadzaam de ASA-voorwaarden mee te sturen voor beoordeling.
Risico’s en Overwegingen bij een ASA
Een ASA biedt flexibiliteit, maar brengt ook risico’s met zich mee. Het is belangrijk dat zowel ondernemers als investeerders zich hiervan bewust zijn:
- Risico voor investeerder: De fiscale voordelen (bijvoorbeeld inkomstenbelastingvermindering) gaan pas in op het moment dat de aandelen daadwerkelijk zijn uitgegeven, niet wanneer het geld is voorgeschoten. Als het bedrijf failliet gaat voordat de aandelen zijn uitgegeven, kan de investeerder zijn gehele investering verliezen en de beoogde fiscale voordelen mislopen.
- Geen rente of terugbetaling: Een ASA is niet geschikt voor investeerders die een rentevergoeding of de optie tot terugbetaling van hun investering wensen. Deze investeerders geven mogelijk de voorkeur aan een traditionele converteerbare lening.
- Juridische complexiteit: De opzet van een ASA vereist zorgvuldige juridische formulering. Het is essentieel dat de overeenkomst helder en eenduidig is, om misverstanden met de Belastingdienst te voorkomen.
Gezien de complexiteit van de fiscale regelgeving en de juridische implicaties, is het sterk aan te raden professioneel belastingadvies in te winnen en de documentatie door gespecialiseerde juristen te laten opstellen. Dit zorgt voor zekerheid en voorkomt onverwachte verrassingen voor zowel het bedrijf als de investeerders.
