De impact van late betalingen op jouw MKB
Late betalingen zijn een hardnekkig en kostbaar probleem voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) in Nederland. Naast een robuuste cashflowprognose zijn er andere stappen die ondernemers kunnen nemen om de crisis van late betalingen aan te pakken, waaronder het begrijpen van de Code Eerlijk Betalingsgedrag (CEB). Deze code, geïnspireerd op vergelijkbare initiatieven, is een stimulans om bedrijven aan te moedigen facturen tijdig te voldoen. Het maakt het voor kleine leveranciers eenvoudiger om bedrijven te identificeren met een bewezen staat van dienst op het gebied van tijdige betalingen. Het is een van de maatregelen die de Nederlandse overheid heeft geïntroduceerd om de macht weer in handen van de kleinere leveranciers te leggen.
Ben je het zat om achter facturen aan te jagen? Dit artikel schetst alles wat je moet weten over de Code Eerlijk Betalingsgedrag. We bespreken ook de voordelen van deelname aan deze vrijwillige code en bieden advies over welke actie je kunt ondernemen als een opdrachtgever te laat betaalt.
Wat houdt de Code Eerlijk Betalingsgedrag in?
De Code Eerlijk Betalingsgedrag is een vrijwillige code die eerlijke betalingspraktijken in Nederland bevordert. Dit initiatief, geleid door de overheid, heeft als doel de cultuur van late betalingen aan MKB-bedrijven tegen te gaan, wat een aanzienlijk probleem kan zijn voor kleine en middelgrote ondernemingen.
De CEB werd in 2024 geïntroduceerd door een samenwerkingsverband van brancheorganisaties en de overheid, als een versterking van eerdere initiatieven met minder strikte eisen. Aangezien de CEB een vrijwillige code is, kunnen bedrijven van elke omvang zich hiervoor aanmelden. Om deelname te stimuleren en goede prestaties te erkennen, biedt de code een drie-tier beloningssysteem, gebaseerd op hoe snel bedrijven hun leveranciers betalen. Dit publieke register maakt het voor kleine bedrijven gemakkelijker om te bepalen welke partners ethisch en betrouwbaar zijn.
Hoe werkt de Code Eerlijk Betalingsgedrag?
Bedrijven die zich aanmelden voor de Code Eerlijk Betalingsgedrag kunnen een prijs aanvragen die het beste bij hen past: Goud, Zilver of Brons. Hier is een overzicht van de verschillende categorieën:
- Gouden Standaard: voor bedrijven die minimaal 95% van hun facturen binnen 30 dagen betalen.
- Zilveren Standaard: voor bedrijven die minimaal 95% van hun facturen binnen 60 dagen betalen, met de aanvullende eis om minimaal 95% van de facturen aan kleine bedrijven binnen 30 dagen te voldoen.
- Bronzen Standaard: voor bedrijven die minimaal 95% van hun facturen binnen 60 dagen betalen.
Naast het voldoen aan deze betalingscriteria moeten bedrijven ook voldoen aan de kernprincipes van ‘Transparant, Eerlijk en Samenwerkend’ om in aanmerking te komen voor een erkenning. Dit omvat duidelijke communicatie, het opstellen van eerlijke contracten en het snel oplossen van geschillen.
Alle bedrijven die een CEB-erkenning hebben behaald, verschijnen in het openbare register van de Code Eerlijk Betalingsgedrag. Deze publiekelijk toegankelijke lijst stelt leveranciers, met name MKB-bedrijven, in staat om eenvoudig de betalingsgeschiedenis van een potentiële opdrachtgever te controleren voordat ze een contract aangaan.
De crisis van late betalingen in Nederland
In Nederland falen grote bedrijven regelmatig om leveranciers op tijd te betalen, wat een domino-effect creëert dat hele toeleveringsketens kan destabiliseren. Volgens recente gegevens ervaart een aanzienlijk deel van de MKB-bedrijven in 2026 nog steeds late betalingen. Het gaat hierbij niet om kleine bedragen; een gemiddeld Nederlands MKB-bedrijf kan duizenden euro’s aan openstaande facturen hebben.
Wanneer betalingen worden uitgesteld, kan de verstoring voorkomen dat kleine bedrijven essentiële kosten dekken, zoals salarissen, nutsvoorzieningen en andere rekeningen. In ernstige gevallen kan het ondernemers zelfs dwingen hun bedrijf te sluiten. De impact is niet alleen financieel. De last van het wachten op betalingen eist een aanzienlijke emotionele tol van ondernemers, met angst en slapeloze nachten als gevolg van het najagen van onbetaalde facturen en het beheren van financiële druk. Het omgaan met betalingsvertragingen kan ook aanvoelen als een enorme verspilling van tijd, waarbij MKB-ondernemers tot wel 10% van hun werktijd besteden aan het najagen van late betalingen.
Naast individuele bedrijven kunnen de gevolgen van late betalingen doorwerken in de bredere economie. Met miljarden euro’s vastgehouden in onbetaalde facturen, worden ondernemers beroofd van de mogelijkheid om te groeien, te investeren en banen te creëren. De Nederlandse overheid is zich bewust van de crisis en werkt aan maatregelen om MKB-bedrijven te beschermen, waaronder het streven naar een maximale betalingstermijn van 60 dagen voor alle zakelijke transacties en het verplicht stellen van grotere bedrijven om hun betalingspraktijken transparant te maken.
Jouw rechten als ondernemer bij late betalingen
De Nederlandse wetgeving biedt MKB-bedrijven, net als in andere Europese landen, het wettelijke recht om rente in rekening te brengen op late betalingen voor commerciële vorderingen. Indien een opdrachtgever te laat betaalt, heb je het recht om wettelijke handelsrente in rekening te brengen, die hoger ligt dan de gewone wettelijke rente. Deze boete is bedoeld om te compenseren voor het gemiste gebruik van fondsen en de kosten van de leverancier te dekken.
MKB-bedrijven hebben ook recht op een vaste vergoeding voor incassokosten. Het totale bedrag hangt af van de omvang van de schuld en kan variëren van enkele tientallen tot honderden euro’s. Hoewel deze rechten zijn ontworpen om de financiële last van kleine bedrijven te verlichten, betekent dit niet dat de boetes altijd gemakkelijk af te dwingen zijn. Het in rekening brengen van rente kan mogelijk toekomstige relaties met opdrachtgevers in gevaar brengen, waardoor veel MKB-bedrijven de financiële last zelf dragen.
Bescherm je bedrijf tegen laat betalende opdrachtgevers
Wachten op facturen kan je een machteloos gevoel geven, maar er zijn stappen die je kunt nemen om de controle terug te krijgen. Hier zijn enkele belangrijke manieren om je kansen op tijdige betaling te maximaliseren:
- Leg duidelijke betalingsvoorwaarden vast in het contract: Je contract moet duidelijk de uiterste betaaldatum, geaccepteerde betaalmethoden en eventuele rentetarieven of boetes voor late of gemiste betalingen specificeren.
- Voer kredietcontroles uit: Voordat je nieuwe contracten tekent, is het aan te raden een snelle kredietcheck uit te voeren om de eerdere betalingsprestaties van potentiële opdrachtgevers te beoordelen.
- Vraag om aanbetalingen bij grote projecten: Het vragen om aanbetalingen van ongeveer 25-50% helpt bij het dekken van aanloopkosten en toont de toewijding van een opdrachtgever om je te betalen.
- Bied meerdere betaalopties aan: Maak het opdrachtgevers gemakkelijk om te betalen door flexibele betaalopties aan te bieden, zoals creditcards, digitale wallets en online bankoverschrijvingen.
- Automatiseer factuurherinneringen: Stuur opdrachtgevers een zachte herinnering met vriendelijke geautomatiseerde betalingsherinneringen. Gebruik factuursjablonen om te voorkomen dat je elke keer opnieuw moet beginnen.
- Gebruik boekhoudsoftware: Gebruik boekhoudsoftware voor kleine bedrijven om facturen te volgen, betalingen te controleren en betalingsrapporten te genereren.
Wat te doen als een opdrachtgever te laat betaalt
Helaas zijn preventieve maatregelen niet altijd voldoende. Als een opdrachtgever je te laat betaalt, zijn hier enkele snelle acties die je moet ondernemen:
- Wees niet bang om op te volgen: Zodra een opdrachtgever een betalingstermijn mist, stuur dan een beleefde e-mail of bel om te controleren of ze de factuur hebben ontvangen. In dit stadium kan het een simpele vergissing zijn.
- Stuur een herinnering met rente: Als je eerste herinnering wordt genegeerd, stuur dan een formelere e-mail of brief waarin de oorspronkelijke vervaldatum en het nieuwe achterstallige totaal duidelijk worden vermeld. Specificeer duidelijk de wettelijke rente of vaste vergoeding voor incassokosten.
- Overweeg de gang naar de rechter of een incassobureau: Als je nog steeds geen oplossing hebt bereikt, kun je een professioneel incassobureau inschakelen om een deel van de geïnde schuld te ontvangen, of de zaak voorleggen aan de kantonrechter.
- Houd alles bij: Houd gedetailleerde verslagen bij van alle correspondentie tussen jou en de opdrachtgever. Zorg ervoor dat je fysieke kopieën van facturen en betalingsovereenkomsten hebt.
Conclusie
Late betalingen zijn frustrerend en kunnen aanzienlijke cashflowproblemen veroorzaken, maar je hoeft ze niet lijdzaam te ondergaan. Nieuwe initiatieven en wetgeving, zoals de Code Eerlijk Betalingsgedrag, maken het gemakkelijker dan ooit voor MKB-bedrijven om het probleem direct aan te pakken.
Door de betalingsgeschiedenis van een bedrijf te controleren voordat je deals met hen aangaat, kun je proactief onbetrouwbare partners en financiële hoofdpijn vermijden. Maar zelfs als je alle voorzorgsmaatregelen neemt, kunnen late betalingen nog steeds voorkomen. Daarom is het essentieel om je rechten te kennen en gebruik te maken van de beschikbare middelen. Door snel te handelen en deze tools te gebruiken, kun je vol vertrouwen claimen wat je toekomt.
